Live Sistem Oluşturma ve Sistem Kurulumu

Canlı sistem oluşturma veya RAM üzerinden çalışan sistem hazırlamak için SquashFS dosya sisteminde dağıtım sıkıştırılmalıdır. SquashFS, Linux işletim sistemlerinde sıkıştırılmış bir dosya sistemidir. Sistemimizi sıkıştırır ve ardından salt okunur bir dosya sistemine dönüştürür.

SquashFS Oluşturma

# mksquashfs input_source output/filesystem.squashfs -comp xz -wildcards
mksquashfs initrd $HOME/distro/filesystem.squashfs -comp xz -wildcards

Cdrom Erişimi

Cd veya Dvd aygıtı Linux sistemlerinde /dev/sr0 aygıt dosyası olarak erişilir. Cd içeriği üzerinde okuma yapmak için aşağıdaki komutu kullanabiliriz.

cat /dev/sr0

Cdrom Bağlama

mkdir cdrom
mount /dev/sr0 /cdrom

Bu işlem sonucunda cdrom bağlanmış olacaktır. ISO dosyamızın içerisine erişebiliriz.

Squashfs Dosyasını Bulma

Genellikle isoların içine squashfs dosyası oluşturulur. Bu sayede live yükleme yapılabilir. Örneğin, /live/filesystem.squashfs imaj dosyalarında konumudur.

Squashfs Bağlama

Squashfs dosyasını bağlamadan önce loop modülünün yüklü olması gerekmektedir. Eğer yüklemediyseniz;

# loop modülü yüklenir.
modprobe loop
mkdir kaynak
mount -t squashfs -o loop cdrom/live/filesystem.squashfs /kaynak

Squashfs Sistemine Geçiş

Yukarıdaki adımlarda squashfs dosyamızı /kaynak adında dizine bağlamış olduk. Bu aşamadan sonra sistemimizin bir kopyası olan squashfs canlıdan erişilebilir veya sistemi buradan başlatabiliriz.

Squashfs dosya sistemimize bağlanmak için;

chroot canli /bin/bash

Bu işlemin yerine exec komutuyla bağlanırsak sistemimiz id "1" değeriyle çalıştıracaktır. Eğer sistemin bu dosya sistemiyle açılmasını istiyorsak exec ile çalıştırıp id=1 olmasına dikkat etmeliyiz.

Bu bölümde /kaynak bağlanan sistemin disk üzerine kopyalanması ve sisk üzerinden sistemi açacak şekilde hazırlanmasını iki senaryo için anlatılmıştır.

1-Tek Bölüm Kurulumu

Hazırlıklar:

  • Disk işlemleri için evdev veya udevd servislerinin aktif olması gerekir.

  • Gerekli çekirdek modüllerini yükleyin:

    modprobe loop
modprobe squashfs
modprobe ext4

Disk Bölümlendirme:

cfdisk /dev/sda

  1. dos seçilmeli

  2. type linux system seçilmeli

  3. write yazılmalı

  4. quit yapılmalı

  5. Bu işlem sonucunda sadece /dev/sda1 bölümü olacaktır

Disk biçimlendirme:

$ mkfs.ext2 /dev/sda1

Dosya Sistemi Oluşturma:

mkfs.ext4 /dev/sda1

Kurulum Medyasını Bağlama ve Dosya Kopyalama:

mkdir -p /cdrom /kaynak
mount -t iso9660 -o loop /dev/sr0 /cdrom
mount -t squashfs -o loop /cdrom/live/filesystem.squashfs /kaynak
mkdir -p /hedef
mount /dev/sda1 /hedef
cp -prfv /kaynak/* /hedef
sync

Chroot Ortamına Geçiş ve GRUB Kurulumu:

for dir in /dev /sys /proc /run /tmp; do
    mkdir -p /hedef/$dir
    mount --bind /$dir /hedef/$dir
done

chroot /hedef
grub-install --boot-directory=/boot /dev/sda
grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfg

2-UEFI Sistem Kurulumu

Hazırlıklar:

  • Disk işlemleri için evdev veya udevd servislerinin aktif olması gerekir.

  • Gerekli çekirdek modüllerini yükleyin:

    modprobe loop
modprobe squashfs
modprobe ext4

Disk Bölümlendirme:

cfdisk /dev/sda

  1. gpt seçin

  2. 512MB uefi alanı oluşturun (sda1)

  3. Geri kalan alanı Linux system olarak ayarlayın (sda2)

  4. Write ve ardından Quit

  5. Bu işlem sonucunda sadece /dev/sda1 ve dev/sda2 bölümü oluşmalı.

Bölümleri biçimlendirme:

mkfs.vfat /dev/sda1
mkfs.ext4 /dev/sda2

Kurulum Medyasını Bağlama ve Dosya Kopyalama:

#--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
mkdir -p /cdrom /kaynak
mount -t iso9660 -o loop /dev/sr0 /cdrom
mount -t squashfs -o loop /cdrom/live/filesystem.squashfs /kaynak
mkdir -p /hedef
mkdir -p /hedef/boot/efi
mount /dev/sda2 /hedef
mount /dev/sda1 /hedef/boot/efi
cp -prfv /kaynak/* /hedef
sync

Chroot Ortamına Geçiş ve GRUB Kurulumu:

for dir in /dev /sys /proc /run /tmp; do
    mkdir -p /hedef/$dir
    mount --bind /$dir /hedef/$dir
done

chroot /hedef

mount -t efivarfs efivarfs /sys/firmware/efi/efivars
grub-install --removable --boot-directory=/boot --efi-directory=/boot --target=x86_64-efi /dev/sda
grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfg

Kaynak:

- https://wiki.archlinux.org/title/GRUB_(T%C3%BCrk%C3%A7e)#UEFI_sistemler - 08/07/2025
- https://tldp.org/HOWTO/html_single/SquashFS-HOWTO/ - 09/07/2025
- https://askubuntu.com/questions/437880/extract-a-squashfs-to-an-existing-directory - 11/07/2025
- https://grok.com/share/c2hhcmQtMw%3D%3D_2ad2ac6b-d067-40b0-9b55-46db0c2c98dc - 10/07/2025