Önceki bölümlerde, gerekli paketlerin derlenmesi tamamlandı. Bu paketler, oturum açtığınız kullanıcının ev dizininde $HOME/distro/rootfs konumunda yer alacaktır. Burada $HOME, o anki kullanıcıya göre değişiklik gösterecektir. Örneğin, kullanıcı adımız bd ise, $HOME dizini /home/bd/ olacaktır. Bu durumda, $HOME/distro/rootfs aslında /home/bd/distro/rootfs dizinini temsil eder.
ISO hazırlama süreci, yazının başında anlattığımız Temel Linux Sistemi Oluşturma ISO yapımına benzer bir şekilde ilerleyecektir. Oluşturulacak iso dosyasının temel yapısı aşağıdaki gibi olacaktır. Bu yapıyı oluşturan dört temel dosyanın her biri için hazırlık adımları tek tek açıklanacak ve en sonunda hepsini bir araya getiren bir ISO oluşturma scripti verilecektir.
$HOME/distro/iso/boot/grub/grub.cfg
$HOME/distro/iso/boot/initrd.img
$HOME/distro/iso/boot/vmlinuz
$HOME/distro/iso/live/filesystem.squashfs
1-grub.cfg Hazırlama¶
Sistemin açılmasını sağlayan temel dosyalardan biri grub.cfg dosyasıdır. Genel olarak basit bir grub.cfg şu şekildedir:
linux /boot/vmlinuz
initrd /boot/initrd.img
boot
Bu örnekteki sistem için grub.cfg dosyası aşağıdaki gibi düzenlenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken noktalar:
Menü seçeneklerinde live ifadesinin kullanılması.
Sistemin openrc ile başlatılmasını sağlamak için gerekli kernel parametrelerinin eklenmesi.
Kurulum için özel bir init=/bin/kur satırı kullanılması.
İşte örnek grub.cfg oluşturma komutları:
cat << EOF > "$HOME/distro/iso/boot/grub/grub.cfg"
set timeout=3 # Timeout for menu
set default=1 # Default boot entry
set menu_color_normal=white/black # Menu Colours
set menu_color_highlight=white/blue # Menu Colours
insmod all_video; terminal_output console; terminal_input console
menuentry "Canli(live) GNU/Linux(kly)" --class liveiso {
linux /boot/vmlinuz boot=live init=/sbin/openrc-init net.ifnames=0 \
biosdevname=0
initrd /boot/initrd.img
}
menuentry "Kur GNU/Linux(kly)" --class liveiso {
linux /boot/vmlinuz boot=live init=/bin/kur quiet
initrd /boot/initrd.img
}
EOF
2-initrd.img Oluşturma/Güncelleme¶
initrd.img dosyasının güncellenmesi veya oluşturulması için aşağıdaki adımlar izlenebilir.
Varsayılan sistemde çalışıyorsanız doğrudan aşağıdaki komut yeterlidir:
# initrd günceller
/usr/sbin/update-initramfs -u -k $(uname -r)
Ancak bir chroot ortamında çalışıyorsanız (yani rootfs içine girip işlem yapacaksanız), önce dev, sys, proc, run, tmp dizinlerinin bağlanması gerekir. Bu işlemler root yetkisi ile yapılmalıdır.
Aşağıda örnek bir initrd.img oluşturma scripti yer almaktadır:
#--------------------------------------------------------------------------
rootfs="$HOME/distro/rootfs"
distro="$HOME/distro"
## Gerekli dizinler oluşturuluyor bağlanıyor
for dir in dev sys proc run tmp; do
mkdir -p "$rootfs/$dir"
mount --bind /$dir $rootfs/$dir
done
## Kernel versiyonu tespiti
fname=$(basename $rootfs/boot/config*)
kversion=${fname:7}
mv $rootfs/boot/config* $rootfs/boot/config-$kversion
cp $rootfs/boot/config-$kversion $rootfs/etc/kernel-config
## initramfs oluşturuluyor
chroot $rootfs update-initramfs -u -k $kversion
## Dizin bağlantıları kaldırılıyor
for dir in dev sys proc run tmp; do
umount -lf -R $rootfs/$dir 2>/dev/null
done
## initrd.img dosyası kopyalanıyor
cp -pf $rootfs/boot/initrd.img-* $distro/iso/boot/initrd.img
3-vmlinuz Hazırlama¶
Kernel dosyamız olan vmlinuz, ISO dizinine aşağıdaki komutla kopyalanır:
#--------------------------------------------------------------------------
rootfs="$HOME/distro/rootfs"
distro="$HOME/distro"
# Kernel dosyasını kopyala
cp -pf $rootfs/boot/vmlinuz-* $distro/iso/boot/vmlinuz
# Sistemde rootfs dışında boot bölümü olduğu için boot dizini silinebilir
#rm -rf $rootfs/boot
4-filesystem.squashfs Hazırlama¶
Sistemin live olarak çalıştırılabilmesi ve kurulum için kaynak oluşturacak filesystem.squashfs dosyası oluşturulur:
#--------------------------------------------------------------------------
cd $HOME/distro/
mksquashfs $HOME/distro/rootfs $HOME/distro/filesystem.squashfs -comp xz -wildcards
mv $HOME/distro/filesystem.squashfs $HOME/distro/iso/live/filesystem.squashfs
5-ISO Dosyasının Oluşturulması¶
Tüm dosyalar konumlarına uygun hazırlandıktan sonra, grub-mkrescue aracı ile ISO dosyamızı oluşturabiliriz:
#--------------------------------------------------------------------------
cd $HOME/distro
grub-mkrescue iso/ -o kly.iso
6-ISO'nun Test Edilmesi¶
Oluşturduğumuz ISO dosyasını qemu veya VirtualBox ile test edebiliriz. Linux üzerinde terminalden qemu kullanarak aşağıdaki şekilde test gerçekleştirebilirsiniz.
# qemu ile ISO'nun test edilmesi
qemu-system-x86_64 -cdrom $HOME/distro/kly.iso -m 1G
ISO Oluşturma Scripti¶
Bu dokümanda anlatılan paketleri kurulduğu /home/$user/distro/rootfs dizini kullanarak, /home/$user/distro/iso/ konumuna kly.iso dosyasını üretir. Bu bölümde anlatılan tüm aşamalar tek script halinde aşağıda verilmiştir. Bu scripti sudo yetkisiyle çalıştırınız.
#!/bin/bash
#--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
tepmPath="${PATH}"
export PATH=$PATH:/sbin/
display=":$(ls /tmp/.X11-unix/* | sed 's#/tmp/.X11-unix/X##' | head -n 1)"
user=$(who | grep '('$display')' | awk '{print $1}') # Kullanıcı&ekran bul
distro="/home/$user/distro"; rootfs="$distro/rootfs"; rm -rf "$distro/iso"
echo "[+] $rootfs dizininin izinleri düzenleniyor..."
chown -R root:root ${rootfs}/bin ${rootfs}/sbin ${rootfs}/usr/bin ${rootfs}/usr/sbin #sahibi root:root olsun
chown -R root:root ${rootfs}/var ${rootfs}/run ${rootfs}/root #sahibi root:root olsun
find ${rootfs} -type d -exec chmod 755 {} \; # Tüm dizinlere 755 ver
chmod 600 ${rootfs}/etc/shadow etc/gshadow 2>/dev/null # Hassas dosyaları ayarla
chmod 1777 ${rootfs}/tmp # /tmp için sticky bit
echo "[+] $rootfs dizininden iso oluşturuluyor..." # chroot ortamı için gerekli bind işlemleri
for dir in dev dev/pts proc sys; do mount -o bind /$dir $rootfs/$dir; done
# root ve live kullanıcı eklenmesi
chroot $rootfs echo -e "1\n1\n"|chroot $rootfs passwd root
chroot $rootfs userdel -r live
chroot $rootfs useradd live -m -s /bin/sh -d /home/live
chroot $rootfs echo -e "live\nlive\n"|chroot $rootfs passwd live
# /root ve /home/live için sahiplik ve izinleri ayarlanıyor
chown live:live ${rootfs}/home/live
chmod 700 ${rootfs}/home/live
chown root:root ${rootfs}/root
chmod 700 ${rootfs}/root
for grp in users tty wheel cdrom audio dip video plugdev netdev; do
chroot $rootfs usermod -aG $grp live || true
done
# agetty ayarları
sed -i "/agetty_options/d" $rootfs/etc/conf.d/agetty
echo -e "\nagetty_options=\"-l /usr/bin/login\"" >> $rootfs/etc/conf.d/agetty
# initrd güncellemesi
fname=$(basename $rootfs/boot/config*)
kversion=${fname:7}
mv $rootfs/boot/config* $rootfs/boot/config-$kversion
cp $rootfs/boot/config-$kversion $rootfs/etc/kernel-config
chroot $rootfs update-initramfs -u -k $kversion
# chroot bind dizinlerini ayır
for dir in dev dev/pts proc sys ; do
while umount -lf -R $rootfs/$dir 2>/dev/null ; do true; done
done
# ISO dizin yapısını oluştur
mkdir -p "$distro/iso/boot/grub" "$distro/iso/live"
cp -pf $rootfs/boot/initrd.img-* $distro/iso/boot/initrd.img # initrd.img
cp -pf $rootfs/boot/vmlinuz-* $distro/iso/boot/vmlinuz # vmlinuz kopyala
mksquashfs $rootfs $distro/filesystem.squashfs -comp xz -wildcards # squashfs
mv $distro/filesystem.squashfs $distro/iso/live/filesystem.squashfs
# grub.cfg dosyasını yaz
cat << EOF > "$distro/iso/boot/grub/grub.cfg"
set timeout=6; set default=1; terminal_input console;
menuentry "Canli(live) GNU/Linux 64-bit" --class liveiso {
linux /boot/vmlinuz boot=live init=/sbin/openrc-init net.ifnames=0 \
biosdevname=0
initrd /boot/initrd.img
}
menuentry "Kur GNU/Linux 64-bit" --class liveiso {
linux /boot/vmlinuz boot=live init=/bin/kur quiet
initrd /boot/initrd.img
}
EOF
grub-mkrescue $distro/iso/ -o $distro/kly.iso #iso oluşturuluyor
export PATH="${tempPath}"
Kaynaklar:
- https://www.subrat.info/build-kernel-and-userspace/ - 08/07/2025
- https://medium.com/@chienhaotan/compiling-and-running-a-minimal-kernel-with-busybox-bfc45a991017 - 08/07/2025
- https://wiki.archlinux.org/title/GRUB_(T%C3%BCrk%C3%A7e) - 08/07/2025
- https://chatgpt.com/share/6875084c-6050-8012-9229-a37b47351aa2 - 14/07/2025
